Quản cáo bên trái scrollbar
Quảng cáo bên phải scrollbar

ASEAN TRƯỚC CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

Ngày đăng: 2018-10-23 11:11:38

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp (CMCN) 4.0 lan rộng trên toàn cầu, Đông Nam Á - khu vực kinh tế năng động và lớn nhất thế giới - dự báo sẽ “phát triển vượt bậc” so với các khu vực đang phát triển khác như Trung Đông và Châu Phi. Với tốc độ tăng trưởng GDP đạt 5% (năm 2017), dân số khoảng 650 triệu người, trong đó hơn 65% đang ở độ tuổi lao động, ASEAN sẽ được hưởng lợi thế lớn từ cuộc CMCN 4.0 nếu biết tận dụng cơ hội, vượt qua những thách thức và có phản ứng chính sách kịp thời.

Các diễn giả tại Hội thảo Asean 4.0: Tinh thần doanh nghiệp trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0

Cuộc CMCN 4.0 đang mở ra nhiều cơ hội cho các nước, đặc biệt là các nước đang phát triển ở Đông Nam Á, để nâng cao năng suất và rút ngắn khoảng cách phát triển. Mặc dù trong khu vực ASEAN, các nước Singapore và Thái Lan đã chính thức ban hành kế hoạch cụ thể trong việc tiếp cận CMCN 4.0 nhưng theo đánh giá của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF), ASEAN cần có những phản ứng chính sách kịp thời và sự hợp tác chặt chẽ hơn của tất cả các nước trong khu vực, chứ không phải là giải pháp cục bộ của từng quốc gia.

Cần xây dựng khung pháp lý chung, riêng cho phù hợp

Cuộc CMCN 4.0 đang tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ trong đời sống kinh tế - xã hội, làm nảy sinh những vấn đề mới về khung pháp lý. Trong bối cảnh đó, công tác xây dựng pháp luật cần phải thay đổi phù hợp. Quy trình xây dựng khung pháp lý cần dựa trên những ứng dụng tiến bộ của công nghệ mới, từ xác lập quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia hoạt động cho đến sử dụng cơ sở dữ liệu thông tin để lựa chọn xác lập các quy tắc ứng xử chung. Ví dụ, để giải quyết những xung đột trong giao thông vận tải truyền thống của khu vực (do sự cạnh tranh không lành mạnh của các dịch vụ chia sẻ phương tiện giao thông mới như Grab, Go-Jek..), chính phủ các nước ASEAN cùng các bên liên quan cần bảo đảm các quy định pháp lý theo kịp sự phát triển của công nghệ 4.0.

Thái Lan là một trong những nước đẩy nhanh quá trình gia nhập CMCN 4.0. Nhằm thu hút mạnh mẽ đầu tư nước ngoài vào 10 ngành công nghiệp mũi nhọn trong mô hình Thái Lan 4.0, năm 2018 Thái Lan thông qua thị thực mới “SMART Visa” (thị thực thông minh), cho phép các nhà đầu tư, các chuyên gia khoa học và công nghệ nước ngoài có thể định cư ở Thái Lan trong 4 năm để truyền thụ lại kinh nghiệm cho những lao động bản xứ. Khuyến khích các công ty khởi nghiệp, Thái Lan còn thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm trị giá 570 triệu USD (năm 2016), trong đó Quỹ Kinh tế số phân bổ 285 triệu USD vốn cho các công ty khởi nghiệp ở lĩnh vực công nghệ. Bộ Khoa học và Công nghệ Thái Lan định hướng phát triển Bangkok trở thành thủ đô khởi nghiệp, xây dựng các trung tâm ươm tạo doanh nghiệp, xây dựng các trung tâm uơm tạo mới tại các quận Thung Khru và Pathumwan để hỗ trợ cho các công ty khởi nghiệp tập trung phát triển giải pháp sử dụng khoa học - công nghệ. Năm 2017, đón đầu CMCN 4.0, Thái Lan ban hành quy định miễn giảm thuế 5 năm đối với các doanh nghiệp mới thành lập trong 10 lĩnh vực, bao gồm công nghệ tài chính, công nghệ y tế, nông nghiệp…; các đơn vị đầu tư mạo hiểm có thể được miễn giảm thuế trong 8 năm. Bên cạnh đó, Thái Lan tạo các hành lang pháp lý cho những công ty khởi nghiệp liên quan đến thanh toán, chuyển khoản vay nợ. Ủy ban Chứng khoán SEC (Securities and Exchange Commission) và Văn phòng Ủy ban Bảo hiểm OIC (Office of Insurance Commission) tham gia vào quá trình ban hành các quy định để bảo đảm các công ty khởi nghiệp có không gian tự do thử nghiệm thương mại dựa trên thuật toán và bảo hiểm. Môi trường pháp lý thuận lợi để tạo bệ đỡ cho hệ sinh thái khởi nghiệp, nâng số công ty khởi nghiệp được tài trợ từ 3 đơn vị năm 2012 lên 75 đơn vị năm 2016.

Cách mạng công nghiệp 4.0 được đánh giá sẽ tác động mạnh mẽ đến các quốc gia trong khu vực Asean.

Trường hợp của Thái Lan nói trên cho thấy, nhà nước đóng vai trò quyết định trong xây dựng khung pháp luật lao động để phát huy mặt tích cực và hạn chế mặt tiêu cực, vì vậy chính phủ các nước ASEAN cần liên tục rà soát, đánh giá toàn diện hệ thống pháp luật lao động cả trên phương diện kỹ thuật lập pháp cũng như trong khâu tổ chức thực hiện. Trong đó, có tính đến việc mở rộng phạm vi điều chỉnh của pháp luật lao động, đáp ứng sự thay đổi của bản chất quan hệ lao động trong bối cảnh CMCN 4.0. Hệ thống pháp luật lao động tiến bộ là cơ sở pháp lý quan trọng cho việc bảo vệ và phát triển nguồn nhân lực – tài sản quý nhất của mỗi quốc gia.

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tập trung đào tạo kỹ năng

Nguồn nhân lực luôn là trung tâm, động lực của sự phát triển. Trong kỷ nguyên số, sự phát triển của khoa học và công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin đặt ra nhiều yêu cầu mới, tạo ra nhiều điều kiện mới để phát triển nguồn nhân lực, không chỉ nhân lực có trình độ cao mà còn liên quan tới mọi tầng lớp lao động.

Trước những thách thức liên quan đến nguồn lực, chính phủ các nước ASEAN khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân bằng cách hỗ trợ các ngành công nghiệp kỹ thuật số thông qua việc cung cấp không gian làm việc chung, cải tiến hệ thống giáo dục đại học, đồng thời tăng cường giáo dục dạy nghề. Các chính phủ hỗ trợ thúc đẩy doanh nghiệp mới thành lập bằng các khoản vay thông qua ngân hàng, vốn liên doanh và các chính sách ưu tiên chuyển đổi khu vực sản xuất. Ví dụ, trong ngành sản xuất ô tô, CMCN 4.0 có thể giúp gia tăng năng suất của các dây chuyền sản xuất. Thay vì sản xuất này có thể tạo ra nhiều loại xe hơi với nhiều màu sắc và thiết kế. Bên cạnh đó, Indonesia cũng sẽ tập trung đào tạo nhân lực trẻ, đồng thời tăng cường trang bị kiến thức trước CMCN 4.0.

CMCN 4.0 với tự động hóa sâu rộng sẽ đẩy mạnh chuyển dịch, nhất là trong các ngành sử dụng nhiều lao động, do đó đặt ra nhiều nhu cầu cấp bách đối với giáo dục - đào tạo ở nhiều nước ASEAN, đồng thời đòi hỏi đổi mới về tư duy quản lý. Tập trung tối ưu hóa hệ thống quản lý đối với môi trường giáo dục - đào tạo, đầu tư phát triển kỹ năng nghề vào nguồn lực sẽ giúp các nước ASAN rút ngắn khoảng cách phát triển so với các nước tiên tiến. Theo đó, ASEAN đã đổi mới giáo dục - đào tạo, đầu tư vào nguồn nhân lực lao động. Chương trình đào tạo nhân lực của Malaysia cho CMCN 4.0 bắt đầu từ tháng 4-2016 và được tiến hành bởi nhà cung cấp dịch vụ đào tạo công nghệ địa phương gồm Knowladgecom Sdn Bhd và Trung tâm Phát triển kỹ năng Penang PSDC (Penang Skills Development Center). Nhiều trường đã liên kết chặt chẽ với các công ty giúp học viên được đào tạo và thực hành tại các nhà máy, hướng tới giải quyết các vấn đề thiếu lao động tay nghề ở những ngành được xác định là mũi nhọn trong tham vọng Thái Lan 4.0 như công nghệ thông tin, chế biến thực phẩm…

Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng công nghệ thông tin, thúc đẩy hội nhập khu vực

Công nghệ thông tin không chỉ giúp tăng năng suất lao động, tăng trưởng kinh tế mà còn là phương tiện kết nối, mở ra thế giới mới để mọi người được chia sẻ, khẳng định được giá trị của mình và đóng góp vào thành tựu chung của thế giới.

Theo báo cáo cạnh tranh toàn cầu 2016 -2017, hiện có sự khác nhau đáng kể về chất lượng kết cấu hạ tầng thông tin ở các nước ASEAN, tương ứng với mức độ phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. Tại một số nước ít phát triển, chính phủ coi kết nối ICT như hạ tầng thứ ba, với ưu tiên lớn hơn dành cho phát triển kết cấu cơ bản, bao gồm đường sá, điện, nước và các hệ thống thủy lợi…

Để tồn tại trong môi trường cạnh tranh toàn cầu, cần chuẩn bị một hệ sinh thái kinh tế số hóa thích ứng làm nền tảng tham gia vào CMCN 4.0. Có vai trò quan trọng trong việc phát triển kết cấu hạ tầng ICT cần thiết để tham gia vào CMCN 4.0, chính phủ các nước ASEAN có thể sử dụng quan hệ đối tác công tư (PPP) để thu hút vốn cho phát triển kết cấu hạ tầng ICT. Ví dụ, Malaysia đã thiết lập mô hình PPP để phát triển băng thông rộng tốc độ cao trên nền tảng Internet trên phạm vi toàn quốc, trong khi Singapore phát triển một mạng lưới cung cấp Wi-fi công cộng miễn phí. Thái Lan đã sử dụng hình thức đầu tư BTO (Xây dựng - Chuyển giao - Vận hành) cho việc mở rộng dịch vụ điện thoại cố định, sử dụng phí nhượng quyền để chia sẻ doanh thu với mỗi công ty. Kế hoạch tổng thể ICT ASEAN đến năm 2020 hiện tại tập trung nhiều hơn các vấn đề thực tiễn, bao gồm việc áp dụng hệ thống công nghệ thông tin truyền thông bền vững, thân thiện với môi trường, sự phát triển của thành phố thông minh, tạo thuận lợi cho đầu tư, các hệ thống dữ liệu mở, an ninh mạng…

Cách mạng công nghiệp 4.0 được đánh giá sẽ tác động mạnh mẽ đến các quốc gia trong khu vực Asean.

Các nhà hoạch định chính sách ASEAN cần bảo đảm độ bao phủ Internet thông qua cải thiện hệ thống kết cấu hạ tầng ở những khu vực nông thôn, đồng thời thực hiện các dịch vụ điện tử chính phủ nhằm nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích của một nền kinh tế số và giúp cho họ được hưởng lợi từ việc tiếp cận thông tin.

Bên cạnh đó, tiếp tục thúc đẩy hội nhập khu vực thông qua kết nối phát triển hạ tầng. Theo đánh giá của Ngân hàng Phát triển châu Á, các quốc gia ASEAN cần khoản đầu tư hơn 60 tỷ USD mỗi năm cho kết cấu hạ tầng để duy trì tăng trưởng 2020. Song phần chi cho kết cấu hạ tầng hiện tại chỉ ở mức 3 - 4% GDP, so với mức mong muốn là từ 5 - 8% GDP (khoảng 60 tỷ USD mỗi năm cho tới năm 2020). Thông qua hội nhập khu vực, ASEAN có thể chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau để giải quyết các thách thức đang cản trở sự phát triển trong kỷ nguyên CMCN 4.0. Kết nối khu vực và toàn cầu cần đẩy nhanh sự lan tỏa thông tin và kiến thức, do đó cần tăng cường tính khả thi của áp dụng công nghệ với việc tập trung vào hỗ trợ nền kinh tế số hóa và thu hút nguồn nhân tài thông qua hợp tác khu vực, biến công nghệ thành nhân tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống. ASEAN sẽ hưởng lợi đầy đủ từ CMCN 4.0.

Một quốc gia có thể phát triển nhanh và tạo nên sự “thần kỳ” nhờ vào hai động lực: hội nhập và nắm bắt CMCN 4.0. Thông qua hội nhập khu vực, các thành viên ASEAN có thể chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau để giải quyết từng thách thức và hạn chế của sự phát triển. Nếu ASEAN tập trung hơn nữa vào sự hỗ trợ hệ sinh thái cho nền kinh tế số, đồng thời thu hút nguồn nhân tài thông qua hợp tác các quốc gia ASEAN sẽ được hưởng lợi từ CMCN 4.0.

Theo:

Tin nổi bật trong tuần

Tin xem nhiều

Đối thủ mới của con cá tra

Xuất khẩu con cá tra vẫn đang trên đà tăng trưởng khá và đây cũng luôn là một trong những ngành xuất khẩu thế mạnh...

Liên kết để Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất cà phê của thế giới

Các mô hình hợp tác công tư đã chứng minh được hiệu quả bước đầu trong phát triển chuỗi giá trị cà phê Việt...

Tiền vốn về, dân làm giàu từ những vườn cây trái đặc sản

Thông qua nguồn vốn vay từ Quỹ Hỗ trợ nông dân, nhiều hội viên nông dân trên địa bàn tỉnh Tiền Giang đã có điều...

Năm 2019, giá cao su vẫn biến động khó lường

Trong năm tới, dự báo giá cao su thiên nhiên sẽ biến động lên xuống liên tục. Trong đó, ở giai đoạn “đình...

Cam Hà Giang vào siêu thị Hà Nội

Hà Giang đã quy hoạch vùng trồng cam ổn định ở 3 huyện Bắc Quang, Quang Bình, Vị Xuyên với 2 loại, cam sành và cam Vinh....

Mô hình trồng đậu phộng ở huyện miền núi Tịnh Biên

Những năm qua, mô hình trồng cây đậu phộng đã được ngành nông nghiệp huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang quan tâm bởi...

Gia Lai: Huy động 4.110 tỷ đồng xây dựng nông thôn mới

UBND tỉnh Gia Lai cho biết, năm 2018, toàn tỉnh đã huy động lồng ghép từ các nguồn vốn được 4.110 tỷ đồng để xây...

Banner bottom page 2
Banner bottom page