Quản cáo bên trái scrollbar
Quảng cáo bên phải scrollbar

ĐÒN BẨY PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT, NÂNG CAO TĂNG TRƯỞNG

Ngày đăng: 2018-10-22 09:55:06

Doanh nghiệp khoa học và công nghệ (KH&CN) không chỉ là cầu nối để đưa nhanh các kết quả nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ vào sản xuất kinh doanh mà còn đóng vai trò một lực lượng sản xuất chủ lực, tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội và tăng trưởng GDP của đất nước.

Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh (thứ hai từ phải sang) thăm Công ty dược phẩm Dabaphar

Cả nước hiện có 3.590 tổ chức đăng ký hoạt động KH&CN, trong đó có 1.629 tổ chức công lập và 1.961 tổ chức ngoài công lập theo mô hình doanh nghiệp KH&CN trên tổng số hơn 600.000 doanh nghiệp của cả nước. Trong điều kiện kinh tế khó khăn, nhiều doanh nghiệp rời khỏi thị trường nhưng những doanh nghiệp KH&CN vẫn tìm được hướng đi cho riêng mình.

Khai thông rào cản

Năm 2013, Luật Khoa học và công nghệ sửa đổi đã được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 1-1-2014 với các văn bản hướng dẫn chi tiết cũng đã được hoàn thành và trình Chính phủ đúng tiến độ. Cũng trong năm 2013, Bộ KH&CN chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn hoàn thiện cơ bản hành lang pháp lý cho việc tổ chức các hoạt động của 3 chương trình quốc gia gồm: Chương trình Phát triển sản phẩm quốc gia đến năm 2020, Chương trình Quốc gia phát triển công nghệ cao đến năm 2020 và Chương trình Đổi mới công nghệ quốc gia đến năm 2020.

Những rào cản về cơ chế, chính sách tài chính vốn gây trở ngại cho các hoạt động KH&CN được khai thông nhờ những nỗ lực phối hợp của Bộ KH&CN cùng Bộ Tài chính trong việc ban hành các văn bản quan trọng. Đó là thông tư liên tịch hướng dẫn về định mức tiền lương, tiền công, tiền chi hoạt động bộ máy thực hiện những nhiệm vụ thường xuyên theo các chức năng của tổ chức KH&CN công lập; thông tư liên tịch hướng dẫn sử dụng các định mức kinh tế - kỹ thuật để xác định các yếu tố đầu vào cấu thành dự toán nhiệm vụ KH&CN. Cho đến nay, về cơ bản hành lang pháp lý cho việc tổ chức hoạt động của ba chương trình quốc gia đã được hoàn thiện. Bộ KH&CN đã phê duyệt đề án khung của ba sản phẩm quốc gia là “Vắcxin phòng bệnh cho vật nuôi”, “Thiết bị nâng hạ có sức nâng lớn” và “An ninh mạng”. Nhiều đề án khung cho các sản phẩm cũng được ban hành như “Sản phẩm lúa gạo Việt Nam chất lượng cao”, “Sản phẩm nấm ăn và nấm dược”, “Giàn khoan khí dầu khí di động”…

Phát triển thị trường khoa học và công nghệ

Để tiếp tục thực hiện có hiệu quả Chương trình phát triển thị trường KH&CN đến năm 2020 (theo Quyết định số 2075/QĐ-TTg ngày 8-11-2013 của Thủ tướng Chính phủ), Bộ KH&CN đã ban hành Thông tư số 08/2016/TT-BKHCN ngày 24-4-2016 sửa đổi và bổ sung một số điều của Thông tư số 32/2014/TT-BKHCN quy định quản lý Chương trình phát triển thị trường KH&CN đến năm 2020, trong đó bổ sung thêm các nội dung hỗ trợ nhằm thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, tài sản trí tuệ.

Bức tranh thị trường KH&CN ngày càng sôi động với các hoạt động kết nối cung cầu công nghệ ở các địa phương và vai trò gia tăng trung tâm ứng dụng và phát triển công nghệ trên toàn quốc. Theo thống kê, đến hết năm 2017 cả nước có 8 sàn giao dịch công nghệ, 43 vườn ươm công nghệ và doanh nghiệp KH&CN, 63 trung tâm ứng dụng và phát triển công nghệ. Thông qua Chương trình phát triển thị trường KH&CN đến năm 2020, nhiều công nghệ trong các lĩnh vực khác nhau cũng sẽ được hỗ trợ thương mại, góp phần thúc đẩy hoạt động nghiên cứu và triển khai cũng như gia tăng nguồn cung cho thị trường với các đề tài nghiên cứu về cơ chế, chính sách phát triển thị trường KH&CN, hoàn thiện các mô hình đánh giá, định giá công nghệ được phê duyệt góp phần hoàn thiện thể chế, chính sách về thị trường công nghệ.

Các hoạt động phát triển thị trường KH&CN gồm Techmary, Kết nối cung cầu công nghệ - Techdemo được tổ chức hằng năm đã thúc đẩy hoạt động kết nối các chủ thể trên thị trường như viện, trường, doanh nghiệp, các nhà sáng tạo, tổ chức trung gian, tổ chức tài chính… Các sự kiện cũng đã tạo hiệu ứng tích cực đối với sự phát triển KH&CN trong nước. Điển hình như trong năm 2018, Chương trình “Khoa học và công nghệ phát triển nông nghiệp vùng duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên 2018” diễn ra ở Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Chương trình do Bộ KH&CN chủ trì, giao Trung tâm Nghiên cứu phát triển Thương hiệu Việt, Tạp chí Thương hiệu Việt – Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Bộ Công thương tổ chức đã thu hút trên 150 doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ nông dân của hơn 30 tỉnh thành trong cả nước tham gia trưng bày và giới thiệu sản phẩm, thiết bị, công nghệ, sản phẩm trong lĩnh vực nông nghiệp là thành quả đầu tư nghiên cứu, ứng dụng KH&CN phục vụ sản xuất nông nghiệp. Cũng trong khuôn khổ chương trình, hoạt động “Kết nối đầu tư, chuyển giao công nghệ” đã tạo điều kiện để các doanh nghiệp có thể tiếp cận công nghệ các sản phẩm nghiên cứu thành công, từ đó xúc tiến chuyển giao, đổi mới công nghệ và phát triển thị trường. Thông qua hoạt động này, đã có hơn 13 biên bản được ký kết với tổng giá trị 150 tỷ đồng.

Đảm bảo ngân sách đầu tư cho hoạt động khoa học và công nghệ

Năm 2017, xếp hạng chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) của Việt Nam đã tăng 12 bậc, từ vị trí 59/128 lên vị trí 47/127 nước và nền kinh tế, dẫn đầu nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình thấp.

Trước phiên trả lời chất vấn tại phiên họp chiều ngày 19-3 của ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh đã có báo cáo về nhóm các vấn đề được chất vấn là hiệu quả ứng dụng kết quả các đề tài nghiên cứu khoa học trong đời sống xã hội; công tác kiểm soát nhập khẩu công nghệ trong sản xuất kinh doanh, dịch vụ; ứng dụng KH&CN thúc đẩy tăng năng suất lao động; ứng dụng công nghệ cao phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Bộ trưởng khẳng định trong thời gian qua, Bộ KH&CN đã nỗ lực tổ chức thực hiện các nhóm giải pháp, tiếp tục đổi mới cơ bản và toàn diện các hoạt động ứng dụng KH&CN, đẩy mạnh ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong đời sống thực tiễn và phục vụ kinh tế - xã hội.

Theo báo cáo của Bộ trưởng Bộ KH&CN, trong giai đoạn 2011-2015 tổng chi ngân sách nhà nước cho các hoạt động KH&CN được Quốc hội thông qua là 69.592 tỷ đồng, trong đó kinh phí đầu tư cho phát triển là 30.799 tỷ đồng (chiếm 44%) và kinh phí sự nghiệp là 38.793tỷ đồng (chiếm 56%). Phân bố ngân sách nhà nước cho KH&CN trong giai đoạn này (tính cả chi phí KH&CN trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng) đã cơ bản đảm bảo được quy định của Luật Khoa học và công nghệ, các nghị quyết của Quốc hội, đạt mức 2% tổng chi ngân sách nhà nước (tương đương 0,5 - 0,6% GDP).

Đến giai đoạn 2016-2018, Bộ trưởng cho biết chi ngân sách nhà nước cho KH&CN được đảm bảo ở mức 2% tổng chi ngân sách nhà nước, cơ cấu kinh phí đầu tư phát triển/kinh phí sự nghiệp KH&CN tiếp tục được đảm bảo. Năm 2016 tổng kinh phí dành cho hoạt động KH&CN đạt 33.905 tỷ đồng, bao gồm ngân sách nhà nước 17.730 tỷ đồng, tổng kinh phí từ doanh nghiệp chi cho nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ là 16.175 tỷ đồng.

Phấn đấu đạt mục tiêu năm 2020 có 5.000 doanh nghiệp KH&CN

Cũng theo báo cáo của Bộ trưởng Chu Ngọc Anh, tính đến 31-12-2017 có 640 tổ chức KH&CN là đơn vị sự nghiệp trong lĩnh vực này, về cơ bản các tổ chức đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt đề án thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm. Nhiều tổ chức đã thực hiện thành công cơ chế tự chủ và nâng cao khả năng hoạt động KH&CN. Hiện nay cả nước có 3.500 tổ chức đăng ký hoạt động KH&CN, trong đó có 1.629 tổ chức công lập và 1.961 tổ chức ngoài công lập. Báo cáo cũng cho biết, cả nước hiện có 303 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận doanh nghiệp KH&CN cao; bên cạnh đó khoảng 2.000 doanh nghiệp đạt điều kiện doanh nghiệp KH&CN trong các lĩnh vực: công nghệ cao, doanh nghiệp sở hữu sáng chế, giải pháp hữu ích chưa tiến hành đăng ký để cấp giấy chứng nhận doanh nghiệp KH&CN.

Nhằm thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam phát triển, thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm, trong giai đoạn 2015-2020 Chính phủ đặt mục tiêu cả nước sẽ có 5.000 doanh nghiệp KH&CN. Thời gian qua, các bộ ngành hữu quan và địa phương đã có nhiều nỗ lực hỗ trợ tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận các chính sách ưu đãi về thành lập doanh nghiệp KH&CN như: được xem xét giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ thuộc sở hữu nhà nước; được hưởng chính sách ưu đãi về tín dụng đầu tư, hưởng các hỗ trợ ưu đãi từ Quỹ Phát triển KH&CN quốc gia, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia theo cơ chế tài chính… Ngoài ra doanh nghiệp cũng được hưởng các dịch vụ tư vấn, đào tạo từ các cơ sở ươm tạo, được ưu tiên sử dụng các thiết bị phục vụ nghiên cứu khoa học trong phòng thí nghiệm trọng điểm, cơ sở ươm tạo… Tuy nhiên, thực tế cho thấy đến nay doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình tiến tới đạt các tiêu chí để được công nhận doanh nghiệp KH&CN.

Nhà máy Samsung tại Thái Nguyên sản xuất máy tính bảng và điện thoại di động

Để đạt được mục tiêu cả nước có 5.000 doanh nghiệp KH&CN vào năm 2020, rõ ràng rất cần những giải pháp để tháo gỡ kịp thời, hỗ trợ các doanh nghiệp tăng cường ứng dụng KH&CN để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, cần tập trung giải quyết những vướng mắc trong quá trình thực hiện các văn bản hướng dẫn về doanh nghiệp KH&CN hiện hành. Cụ thể là các quy định về chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp KH&CN chưa đồng bộ, thiếu thống nhất với quy định của Luật Khoa học và công nghệ năm 2013, dẫn đến việc khó thực thi. Công tác tuyên truyền về thành lập doanh nghiệp KH&CN chưa sâu rộng, các địa phương chưa xem đây là mục tiêu đề ra; chủ trương, pháp luật về doanh nghiệp KH&CN chưa đồng bộ, thủ tục đăng ký doanh nghiệp KH&CN rườm rà, phức tạp gây khó khăn cho doanh nghiệp, việc thẩm định đánh giá doanh nghiệp đủ điều kiện chứng nhận doanh nghiệp KH&CN còn nhiều phức tạp. Nhiều địa phương chưa nắm rõ thông tư, nghị định, chủ trương về doanh nghiệp KH&CN, từ đó gây khó khăn cho doanh nghiệp khiến doanh nghiệp cảm thấy mệt mỏi, e ngại không muốn đăng ký chứng nhận doanh nghiệp KH&CN.

Chính vì vậy, đề nghị cơ quan quản lý các cấp cũng như các địa phương cần xác định nhiệm vụ và có sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị tư vấn thực hiện thủ tục thành lập doanh nghiệp KH&CN của các địa phương để giúp doanh nghiệp đã đăng ký sớm hoàn thành thủ tục cấp giấy chứng nhận doanh nghiệp KH&CN. Đồng thời cần quan tâm thực hiện tốt cơ chế, chính sách ưu đãi cho các doanh nghiệp đã được công nhận là doanh nghiệp KH&CN, nhất là các ưu đãi về quyền sử dụng đất như được thuê đất và cơ sở hạ tầng với mức giá thấp nhất theo khung giá nhà nước, đặc biệt đối với các doanh nghiệp KH&CN nằm ngoài khu công nghệ cao… Đây là những vấn đề bất cập cần được khắc phục, xử lý kịp thời để “cởi trói” cho doanh nghiệp, tạo động lực phát triển hệ thống doanh nghiệp KH&CN, phấn đấu hoàn thành mục tiêu đến năm 2020 cả nước có 5.000 doanh nghiệp KH&CN như Chính phủ đã đề ra.

Theo:

Tin nổi bật trong tuần

  • Động lực để doanh nghiệp phát triển
    Động lực để doanh nghiệp phát triển

    Nhiều tổng công ty lớn hoạt động trong các lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế đã thực hiện cổ phần hóa và có những bước chuyển mình rõ nét. Theo đánh...

Tin xem nhiều

Động lực để doanh nghiệp phát triển

Nhiều tổng công ty lớn hoạt động trong các lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế đã thực hiện cổ phần hóa và có...

Dệt may hưởng lợi từ các hiệp định thương mại tự do mới

NDĐT - Các hiệp định thương mại tự do sắp được ký kết như Hiệp định Đối tác và Toàn diện xuyên Thái Bình...

Ở nơi này, dân gắn đời với rừng mà trở thành tỷ phú

Trồng và chế biến gỗ rừng trồng với quy mô 2,5ha, mỗi năm gia đình ông Toàn thu lãi ròng hơn 1 tỷ đồng. Tận dụng...

Mạnh dạn chuyển đổi người dân ấm no, thu nhập đạt 41 triệu/người/năm

Theo thống kê, năm 2012, thu nhập trên địa bàn xã chỉ đạt 15 triệu/người/năm. Tuy nhiên, con số mới nhất được báo...

Xuất khẩu nông sản “cất cánh” sau 5 năm tái cơ cấu?

(HQ Online)- Trải qua 5 năm tái cơ cấu ngành nông nghiệp, XK nông, lâm, thủy sản đã ghi nhận những bước tiến đáng kể...

Nâng cao năng lực cạnh tranh trong FTA

VOV.VN - Đến nay, Việt Nam đã tham gia 17 Hiệp định Thương mại tự do (FTA), trong đó có đến 10 hiệp định đã ký kết...

Nghịch lý rau quả

Nếu nhìn vào con số sẽ thấy việc nhập khẩu rau quả của chúng ta hiện nay là một nghịch lý lớn.

Thu lãi hàng trăm triệu từ nuôi ba ba

Ông Nguyễn Văn Lườn (Hậu Giang) được nhiều người biết đến bởi mô hình nuôi ba ba trong ao đất, mỗi năm thu lãi...

Banner bottom page 2
Banner bottom page